na VS ŋa
Anufɔ 101
na vs ŋa
Anufɔ nu, "na" ni "ŋa" ti nɔaniɛ barasu nnyɔ wɔ.
"Na" bu koro la ka: (1). u si wara u ni dɛɛ si wara ni.
E.g.,
a) I *na* biɛsɔ n ato Sika fie ama i.
b) I *na* bara n aba i busu niɛ wɔ.
(2) "na" ti nɔaniɛ nbaa bo i sa nɔaniɛ tintin nnyɔ bo bu kɛrɛ kerewa sɛ.
E.g.,
a) Anufɔm, am bo tanalaifiɛ, koro ni saŋga tana anzama *na* am yaaki tititnu jɔrɛm bo bu su saaki ya Anufɔ asiɛn ni.
b) M ase Kɔmba ka i bra m dika *na* ya fa sɛsɛsu fa kɔ tanalaifiɛ busu.
Anufɔ nu, *ŋa* ti jɔrɛ se juma yo nɔaniɛ wɔ. Nzen a ŋa a se ka sɔnɔ ase jɔrɛ be i, a fa *ŋa* jɔjɔ i a má*na*.
E.g.,
a) Kɔmna *ŋa* o, Anufɔm kɛrɛ dɔ bu saka nzue.
b) Lamaraya radiyo fɔm*ŋa* Anufɔ ti kun wɔ má n nnyɔ.
Minɛ nya koro ka bu se ka i*ŋa* aŋu ka bu ŋa i *na*. I na sɛ wɔ? ×
I na wɔ awie i? ×
Kisa bo asi i ni, kaaki u anufɔ ni.
NB: Ahin n ti má sakorowa jɔrɛ o. Am ma ya kan Anufɔ kpa.
Ansɛ.

https://eu.docworkspace.com/d/sIO_TmO3WAfOR178G?sa=601.1074
ReplyDelete